به گزارش استناد نیوز به نقل از پیشه، دهه فجر ۱۴۰۴ برای شهرداری قائمشهر نهتنها فاقد پروژه شاخص بود، بلکه برنامههای اعلامشده نیز به دلیل آماده نبودن طرحها به مرحله افتتاح نرسید و لغو شد.
این اتفاق صرفاً یک لغو برنامه مناسبتی نیست؛ بلکه نشانهای از وضعیت کلی مدیریت شهری در سالهای اخیر است.
از پیشتازی استانی تا سکون اجرایی
قائمشهر در سالهای گذشته یکی از پیشتازان اجرای پروژههای عمرانی در استان مازندران محسوب میشد. دهه فجر برای این شهر، همواره با آمارهای قابل توجه افتتاح و کلنگزنی همراه بود. اما در دوره شورای ششم و در سال های اخیر، شتاب عمرانی شهر به شکل محسوسی کاهش یافته است.
در چند سال اخیر نه پروژه بزرگ شاخصی به بهرهبرداری رسیده و نه کلنگزنی اثرگذاری که افق توسعه شهر را تغییر دهد، مشاهده شده است. حتی برخی پروژههای تعریفشده در دورههای گذشته نیز در وضعیت بلاتکلیف قرار گرفتهاند.
نمونه بارز آن، پروژه تقاطع غیرهمسطح چمازکتی است؛ طرحی که میتوانست یکی از گرههای ترافیکی مهم شهر را برطرف کند اما سال هاست عملاً از دستور کار جدی خارج شده است.
پروژههای محدود و ناتمام؛ نشانه ضعف برنامهریزی
برای دهه فجر ۱۴۰۴، شهرداری قائمشهر دو پروژه اصلی را مطرح کرده بود: زیرگذر قائممحله و تصفیهخانه شیرابه و پسماند. هر دو پروژه چندین سال است مطرح و منتظر اجرا بوده و از اهمیت راهبردی برخوردارند؛ یکی در حوزه مدیریت ترافیک شهری و دیگری در حوزه محیط زیست و سلامت عمومی، با این حال، هیچیک به مرحله بهرهبرداری نرسید.
این مسئله یک سؤال جدی را ایجاد میکند: آیا نظام برنامهریزی و کنترل پروژه در شهرداری قائمشهر دچار ضعف ساختاری است؟
اعلام پروژه برای افتتاح پیش از اتمام کامل پروژه، بیانگر فاصله میان وعده و واقعیت اجرایی است. در مدیریت شهری مدرن، زمانبندی دقیق، پیشبینی موانع و هماهنگی نهادی از ارکان اصلی موفقیت پروژههاست. وقتی پروژه به مرحله افتتاح نمیرسد، این یعنی یکی از حلقههای زنجیره مدیریت دچار اشکال است.
غلبه هزینههای جاری بر توسعه عمرانی
یکی از نقدهای مطرح در سالهای اخیر، سهم بالای هزینههای جاری در بودجه شهرداری قائمشهر است. وقتی بخش بزرگی از منابع صرف حقوق، تعهدات اداری و امور روزمره شود، ظرفیت مالی برای اجرای پروژههای زیرساختی کاهش مییابد. نتیجه چنین مدلی از مدیریت، حرکت در مدار حفظ وضع موجود است؛ نه توسعه.
این در حالی است که قائمشهر بهعنوان شهری با موقعیت استراتژیک در استان، جمعیت قابل توجه و نقش ارتباطی مهم، نیازمند پروژههای تحولآفرین در حوزه حملونقل، محیط زیست، بازآفرینی شهری و سرمایهگذاری اقتصادی است. مدیریت شهری اگر صرفاً به اداره روزمره شهر محدود شود، در واقع از نقش توسعهای خود فاصله گرفته است.
بحران منابع یا بحران مدیریت؟
کاهش پروژههای شاخص میتواند ناشی از محدودیت منابع باشد؛ اما حتی در شرایط محدودیت، نحوه اولویتگذاری تعیینکننده است. بسیاری از شهرها با منابع مشابه توانستهاند پروژههای مشارکتی، سرمایهگذاری بخش خصوصی یا طرحهای مرحلهای را فعال نگه دارند. بنابراین مسئله فقط «کمبود منابع» نیست؛ بلکه «مدل مدیریت شهری» و نوع نگاه به توسعه است.
اگر اولویت مدیریت شهری صرفاً عبور از سال مالی و تراز نگه داشتن حسابها باشد، طبیعی است که شهر درجا بزند. اما اگر نگاه، توسعهمحور و آیندهنگر باشد، حتی منابع محدود نیز میتوانند به پروژههای هدفمند تبدیل شوند.
دهه فجر؛ آینهای از وضعیت واقعی
لغو افتتاح پروژههای دهه فجر را میتوان نمادی از وضعیت کلی مدیریت شهری قائمشهر دانست؛ وضعیتی که در آن فاصله میان برنامه اعلامی و خروجی عملیاتی افزایش یافته است.
برای شهری با پیشینه صنعتی، جمعیت پویا و جایگاه منطقهای، سکون عمرانی یک هشدار جدی است. شهرها در رقابت منطقهای متوقف نمیمانند؛ اگر مدیریتی نتواند پروژههای پیشران را فعال کند، بهمرور از چرخه توسعه عقب میافتد.
قائمشهر امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند شفافسازی درباره وضعیت پروژههای عمرانی، مدل بودجهریزی و برنامههای آینده مدیریت شهری است.
آیا شهرداری برنامهای برای خروج از این وضعیت و فعالسازی پروژههای نیمهتمام دارد؟
آیا اولویتهای توسعهای شهر بازتعریف خواهد شد؟
و مهمتر از همه، آیا قائمشهر بار دیگر به جایگاه پیشتاز عمرانی خود بازمیگردد؟
دهه فجر ۱۴۰۴ گذشت؛ اما پرسش درباره کارنامه مدیریت شهری همچنان باقی است.
